Học từ rừng

"Rừng ơi!” Dự án "Rừng ơi” - giáo dục bảo vệ rừng hè 2013 ở Việt Nam do nhóm du học sinh Việt Nam tại Anh, Mỹ kết hợp sinh viên các trường ĐH trong nước tổ chức ở Hà Nội, xuất hành từ ý tưởng của Hà Duy, sinh viên năm cuối đại học St.Olaf, bang Minnesota, Hoa Kỳ. Nhóm lấy tên "Rừng ơi” để gần gụi với học sinh, cũng như tiếng gọi kêu cứu khi rừng đang bị tàn phá. Dự án phi lợi nhuận này sớm nhận được sự ủng hộ, tài trợ của Quỹ dự án vì Hòa bình Davis, trọng tâm Giáo dục và Phát triển, ĐH St.Olaf, trọng tâm Phát triển sáng kiến cộng đồng... 500 học trò, sinh viên tham dự chương trình trải qua "Tháng giáo dục” về địa lý, tài nguyên rừng và 50 bạn có thành tích xuất sắc nhất được dự Trại hè khám phá ở vườn nhà nước Cúc Phương, từ 15 đến 30-7. Hà Duy kể, khi đang học ở Mỹ được đi thăm khu rừng nguyên sinh ở vùng Costarica. 13 lần đi trên những chiếc cáp treo trên cánh rừng, Duy mới cảm nhận hết vẻ đẹp của những thân cây điệp trùng. Ở đó, những cánh rừng được khẩn hoang khoa học, không bị tàn phá. Khi ra về, chàng trai đến từ Việt Nam gặp nhiều nhóm học trò tiểu học vào rừng. Hỏi ra mới biết, đó là những hoạt động ngoại khóa của học trò, đã có từ 15 năm trước. "Costarica cũng có điều kiện khí hậu như Việt Nam. Vậy vì sao họ có thể bảo tồn tự nhiên đa dạng như vậy trong khi ở Việt Nam lại không?”. Hà Duy nhớ suốt thời cắp sách đến trường, chưa bao giờ có những tiết học gần gụi với thiên nhiên thực tế như thế cả. Bảo tàng Tài nguyên Rừng Việt Nam Thực ra ở Việt Nam đã và đang có nhiều học sinh được học rừng, trải nghiệm những tiết học gần gụi với thiên nhiên khi đến với bảo tồn Tài nguyên Rừng Việt Nam ở xã Vĩnh Quỳnh, huyện Thanh Trì, cách trọng tâm Hà Nội 12 cây số về phía Nam. Bảo tàng Tài nguyên rừng Việt Nam có chức năng nghiên cứu, sưu tầm, lưu giữ, bảo quản, tổ chức trưng bày, giới thiệu các sưu tầm mẫu vật và tư liệu về tài nguyên rừng và đa dạng sinh học ở Việt Nam can hệ đến quá trình phát triển ngành lâm nghiệp, phục vụ yêu cầu phổ biến tri thức, giáo dục, nghiên cứu khoa học, tham quan, du lịch. Ở đó có Vườn thực vật, thực ra là một khu rừng rậm quanh năm xanh tốt hơn 3 ha, gây trồng 50 năm trước, đến nay có hơn 4.000 cây thuộc 30 bộ, 60 họ và hơn 200 loài được gây trồng phát triển, trong đó, gần 30 loài có tên trong Sách đỏ Việt Nam và thế giới... Đàm luận với Đại kết đoàn ngày 23-7, Giám đốc bảo tồn Quách Quỳnh Nga cho biết: Có những điều học lý thuyết rất mơ hồ đối với các em học sinh nhưng chỉ sau khi được tiếp cận thực tế thì hiệu quả học tập được nâng cao một cách rõ rệt. "Chính vì vậy chúng tôi mong muốn hiện giờ Chương trình đổi mới giáo dục toàn diện của Bộ GD&ĐT đã được Quốc hội ưng chuẩn sớm được khai triển, trong đó việc gắn kết giữa học lý thuyết ở trên lớp với tìm hiểu ngoài thực tiễn cho các thế hệ học trò từ độ tuổi mẫu giáo đến sinh viên đại học là vô cùng cần thiết. Và điều này sẽ trở thành một trong những nội dung bắt trong chương trình giáo dục ở các trường học”, bà Nga nói. Thời gian qua, học sinh nhỏ nhất đến Bảo tàng Rừng có trường măng non quốc tế (Tây Hồ - Hà Nội). Được tham quan các mẫu vật trong nhà Bảo tàng, rồi vào Vườn thực vật khám phá những điều mới lạ của tự nhiên về cây cối, hoa cỏ và các loài sâu bọ... CLB Cộng đồng Xanh gồm sinh viên Khoa Môi trường ĐH Bách khoa và ĐH Khoa học thiên nhiên – ĐH nhà nước Hà Nội cũng đã tới đây.Nạo vét hệ thống mương thoát nước, thu nhặt các phế liệu, túi nilon trong Vườn thực vật... Quan trọng là họ gắn bó với nơi lưu giữ nhiều loài cây của nhiều vùng sinh thái như cây ngập nước, cây trên núi đá vôi, cây họ cau dừa, song mây… tạo thành nhiều tầng tán như một khu rừng nhiệt đới. Sự đa dạng của các mẫu vật đã gây hứng thú rất lớn cho học trò. Khu Vườn thực vật giống như một khu rừng thu nhỏ giúp các em biết trân trọng gìn giữ và bảo vệ môi trường sống quanh ta. "Chúng em rất vui vì Hà Nội có được một Vườn thực vật như một khu rừng thực thụ. Đến đây được tận hưởng bầu không khí trong sạch, khám phá sự đa dạng sinh học kỳ thú và nguồn tài nguyên thiên nhiên vô tận của rừng”, Chủ nhiệm CLB Cộng đồng Xanh chia sẻ. Ngày một có nhiều học trò đến với rừng, học từ rừng, hiểu rừng và gắn bó… Phương Anh